1 Warszawska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki - związek taktyczny ludowego Wojska Polskiego.
Dywizja utworzona przez Związek Patriotów Polskich w maju 1943 w Sielcach nad Oką pod dowództwem płk Zygmunta Berlinga.
Dywizję formowano, z niewielkimi poprawkami, według etatu dywizji piechoty gwardii.
Przysięgę złożyła 15 lipca 1943.
Pierwszą bitwę stoczyła 12 października 1943 pod Lenino (obecnie na Białorusi).
Spis treści |
edytuj Skład organizacyjny
- 1 pułk piechoty
- 2 pułk piechoty
- 3 pułk piechoty
- 1 pułk artylerii lekkiej,
- 1 pułk czołgów,
- 1 eskadra lotnicza.
Od 10 sierpnia 1943 do końca wojny:
- 1 Praski Pułk Piechoty
- 2 Berliński Pułk Piechoty
- 3 Berliński Pułk Piechoty
- 1 Berliński Pułk Artylerii Lekkiej
- 1 Samodzielny Dywizjon Artylerii Przeciwpancernej
- Pluton Dowodzenia Dowódcy Artylerii
- 1 Samodzielny Batalion Szkolny
- 1 Samodzielny Batalion Saperów
- 1 Samodzielna Kompania Zwiadowcza
- 1 Samodzielna Kompania Łączności
- 1 Samodzielny Batalion Sanitarny
- 1 Ambulans Weterynaryjny
- 1 Samodzielna Kompania Chemiczna
- 1 Samodzielna Kompania Samochodowa
- 1 Kompania Karna ( sformowana. w składzie 1 DP , od 01 kwietnia 1944 podporządkowana Dowódcy 1 Armii WP )
- 2Ruchome Warsztaty Taborowo-Mundurowe
- 1 Piekarnia Polowa
- 1862 Kasa Banku Polowego
- 2898 Wojskowa Stacja Poczty Polowej
- Oddział Informacji Dywizji
Miano wyróżniające nadano w innych terminach
edytuj Działania bojowe
30 sierpnia 1943 dywizja wyruszyła na front i została przegrupowana w okolice wsi Lenino. Od dowódcy 33 Armii gen. Gordowa otrzymała zadanie przełamać obronę niemiecką na odcinku: Połzuchy, wz. 215,5 , a następnie nacierać w kierunku: Łosiewa i Czurniłowa.
W bitwie pod Lenino dywizja poniosła duże straty . Po jej zakończeniu ześrodkowano ją w rejonie Smoleńska, gdzie dalej odbywała szkolenie programowe.
W marcu 1944 roku wraz 1 Korpusem WP ześrodkowała się w okolicy Żytomierza i Berdyczowa. Zgodnie z dyrektywą z 29 kwietnia 1944, będąc w składzie 1 Armii WP podporządkowana została 1 Frontowi Białoruskiemu. W kolejnych dniach wraz z wojskami 1 FB, dywizja maszerowała w kierunku zachodnim , by 23 lipca 1944 przekroczyć rzekę Bug.
W rezultacie, po ponad trzystukilometrowym marszu dofrontowym trwającym od 15 do 27 lipca 1944, dywizja osiągnęła rubież Wisły i 2 sierpnia 1944 dokonała próby uchwycenia przyczółka w rejonie Dęblina.
W kolejnych dniach przegrupowała się na północ i 26 sierpnia 1944 prowadziła dalsze boje nad Wisłą w rejonie między rzekami: Wilga i Świder. 5 września 1944 dywizja została czasowo wyłączona ze składu 1 AWP i podporządkowana dowódcy sowieckiej 47 Armii . W dniach 10 - 15 września 1944 toczyła krwawe walki o wyzwolenie prawobrzeżnej Warszawy - Pragi.
Od lutego 1945 roku dywizja walczyła o Wał Pomorski, forsowała Odrę oraz wzięła udział w szturmie Berlina.
edytuj Okres powojenny
Po zakończeniu służby okupacyjnej w Niemczech w czerwcu 1945 dywizja wróciła do kraju. Sztab dywizji rozlokowano w Siedlcach. Jej poszczególne oddziały wykorzystywano do walki ze zbrojnym podziemiem niepodległościowym.
edytuj Skład i rozmieszczenie (1949)
dowództwo - Legionowo
- 1 pułk piechoty - Warszawa
- 2 pułk piechoty - Legionowo
- 3 pułk piechoty - Ciechanów
- 1 pułk artylerii lekkiej - Garwolin
- 1 dywizjon artylerii przeciwpancernej - Legionowo
- 1 batalion saperów - Legionowo
edytuj Dowódcy
- płk/gen. bryg. Zygmunt Berling (14 maja - 20 listopada 1943)
- płk/gen. bryg./gen. dyw. Wojciech Bewziuk (20 listopada 1943 - 27 wrzesień 1945)
- płk Józef Sielecki (27 wrzesień 1945 - lipiec 1947)
- płk/gen. bryg. Zygmunt Duszyński (lipiec 1947 - marzec 1948)
- płk Tadeusz Cynkin (marzec 1948 - 1949)
- płk Ludwik Barański (1949)
- ppłk/płk Wacław Zwierzański (1949 - 1950)
- płk dypl. Józef Sobiesiak (15 października 1950 - 12 lipiec 1951)
- płk Józef Kamiński (12 lipiec 1951 - 20 listopada 1952)
- płk Józef Dziadura (20 listopada 1952 - 10 października 1955)
edytuj Przeformowanie
W 1955 dywizję przeformowano na zmechanizowany związek taktyczny.
Przypisy
- ↑ Stylizowany na orła piastowskiego noszony na czapkach przez żołnierzy 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki
edytuj Zobacz też
edytuj Bibliografia
- Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Cz.1, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek piechoty. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej Warszawa 1965
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
