Prąd Zatokowy (także Golfsztrom, Golfstrom) to powierzchniowy prąd morski północnego Atlantyku.
System Prądu Zatokowego jest wyjątkowo skomplikowany co utrudnia jego precyzyjne opisanie. Golfsztrom stanowi sieć prądów, których położenie może się zmieniać, i które mogą pojawiać się i znikać wraz z upływem czasu.[1] W wąskim znaczeniu, Golfsztrom bierze swój początek z połączenia Prądu Florydzkiego z Prądem Antylskim u wschodnich wybrzeży Stanów Zjednoczonych, w pobliżu przylądka Hatteras w Karolinie Północnej i płynie z prędkością około 9 km/h łukiem w kierunku północnowschodnim do wybrzeży Nowej Fundlandii w Kanadzie, które omija z południowego wschodu. W tym rejonie zwanym deltą Golfsztromu bifurkuje. Główna część wód Golfsztromu kieruje się na południowy wschód, część zaś jako Prąd Północnoatlantycki płynie w kierunku Wielkiej Brytanii. Tam wody Prądu Północnoatlantyckiego oddają ciepło atmosferze, ogrzewając Europę (także jako np. Prąd Norweski).
Niektóre źródła twierdzą, że Prąd Zatokowy ma swój początek w Zatoce Meksykańskiej. Tego typu stwierdzenia opierają się na potocznym rozumieniu terminu Golfsztorm, które zawiera w sobie również Prąd Florydzki pomiędzy Cieśniną Florydzką i przylądkiem Hatteras jak również Dryf Wiatrów Zachodnich na wschód od Nowej Funlandii.[1] Czasami, potocznie Golfsztrom definiuje się jeszcze szerzej jako połączenie prądów: Florydzkiego, Zatokowego, Północnoatlantyckiego i Norweskiego, stąd powszechne mniemanie, że Golfsztrom jest prądem ciepłym.
Golfsztrom ma znaczący wpływ na ocieplenie klimatu terenów lądowych w jego pobliżu.[2] Golfsztrom transportuje ciepłe wody, które potem jako Prąd Północnoatlantycki dostają się w okolice Europy. Zimą powietrze nad oceanem położonym na zachód od wybrzeży Norwegii jest średnio o ponad 22 stopnie Celsjusza cieplejsze niż powietrze na podobnych szerokościach geograficznych, co jest jedną z największych anomalii tego typu na Ziemi[2].
edytuj Źródła
- Prądy Morskie, Akademia Morska w Gdyni (pl)
- Gyory J., et al. The Gulf Stream, Ocean Surface Currents (en)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Gulf Stream, Encyclopædia Britannica Online (en)
- ↑ 2,0 2,1 Gulf Stream, Encyclopædia Britannica Online (en)
Ocean Atlantycki: Prąd Antylski • Prąd Benguelski • Prąd Brazylijski • Dryf Wiatrów Zachodnich • Prąd Falklandzki • Prąd Gujański • Prąd Gwinejski • Prąd Irmingera • Prąd Kanaryjski • Prąd Karaibski • Prąd Labradorski • Prąd Południoworównikowy • Prąd Północnoatlantycki • Prąd Północnorównikowy • Równikowy Prąd Wsteczny • Prąd Wschodniogrenlandzki • Prąd Zachodniogrenlandzki • Prąd Zatokowy (Golfsztrom)
Ocean Indyjski: Prąd Agulhas • Dryf Wiatrów Zachodnich • Prąd Monsunowy • Prąd Mozambicki • Prąd Południoworównikowy • Prąd Somalijski • Prąd Zachodnioaustralijski
Ocean Spokojny: Prąd Alaskański • Prąd Aleucki • Dryf Wiatrów Zachodnich • Prąd Kalifornijski • Kuro Siwo • Oja Siwo (Kurylski) • Prąd Peruwiański • Południoworównikowy Prąd Wsteczny • Prąd Południoworównikowy • Północnorównikowy Prąd Wsteczny • Prąd Północnorównikowy • Prąd Równikowy • Prąd Wschodnioaustralijski