Pieniądz – materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę.
Spis treści |
edytuj Podstawowe rodzaje pieniądza
- pieniądz zdawkowy (gotówkowy)
- pieniądz rozrachunkowy (bezgotówkowy)
- czeki
- weksle
- obligacje
- bony
- karty płatnicze i kredytowe
- pieniądz bankowy
- pieniądz elektroniczny
- pieniądz międzynarodowy
edytuj Funkcje pieniądza
- obrachunkowa (miernik wartości towarów)
- cyrkulacyjna (transakcyjna)
- płatnicza
- tezauryzacyjna
edytuj Pożądane własności pieniądza
- poręczność
- stabilność
- jednolitość
- trwałość
- podzielność
- rozpoznawalność
- akceptowalność
edytuj Historia pieniądza
W kulturach pierwotnych pojęcie pieniądza jako osobnego środka płatniczego nie istniało. Podstawowym sposobem nabywania dóbr był barter. Ponieważ bezpośrednia wymiana towaru na towar była uciążliwa, niektóre towary powszechnego użytku (zwłaszcza te, które były podzielne, trwałe, jednorodne i rzadko występujące) np. muszle, sól, kamienie, skóry, futra, kawałki tkanin czy bydło, zaczęły pełnić rolę pieniądza towarowego czyli płacidła.
W kolejnym etapie rolę pieniądza pełniły metale nieszlachetne (brąz, miedź, żelazo), a później także szlachetne (srebro, złoto). Początkowo kawałki metalu za każdym razem były ważone (pieniądz ważony), później dla wygody zaczęto stosować sztabki bądź sztuki danego metalu o określonej wadze (pieniądz odliczany). W rozwoju gospodarki towarowo-pieniężnej niepodważalną rolę odegrali Fenicjanie. Ich miasta: Ugaryt, Byblos, Sydon i Tyr to symbole bogactwa, którego źródłem był handel prowadzony niemal ze wszystkimi państwami ówczesnego świata. Fenicjanie pierwsi stworzyli namiastki bezgotówkowych form rozliczeń w postaci uwierzytelnionych tabliczek służących do dokonywania operacji finansowych. Jako jedni z pierwszych na świecie opanowali wytop i produkcję wyrobów z brązu, co dało podstawy do przypuszczeń, że to oni byli wynalazcami monet. Jednak dzisiejszy stan wiedzy nie potwierdza tej tezy, najstarsze bowiem znalezisko, pochodzące z VII wieku p.n.e. bryłka elektronu (w starożytności nazywano tak stop złota i srebra), opatrzony jest stemplem złotnika z Efezu. Gdy pojawiły się takie prywatne pramonety, już tylko krok dzielił ludzi od wprowadzenia na rynek pieniędzy bitych przez władze państwowe. Monetę wynaleziono prawie jednocześnie w VII w. p.n.e. w kręgu cywilizacji greckiej: w Lidii, położonej na zachodnich wybrzeżach Azji Mniejszej (dziś Turcji), oraz w Argolidzie (Peloponez), państwie Fejdona, do którego należała też bogata w pokłady srebra wyspa Egina. Lidyjskie monety z VII i VI wieku p.n.e. są wykonane z elektronu, po jednej stronie widać na nich wizerunki byka i lwa, a po drugiej kwadratowe wgłębienie spowodowane niedoskonałą jeszcze techniką bicia. Natomiast w Argolidzie używano monet srebrnych. Miały one wybity symbol państwowy, którym był żółw morski (zwierzę poświęcone bogini Afrodycie), a kształtem przypominały spłaszczoną baryłkę.
edytuj Zobacz też
